Yurt dışından gelen ya da yurt dışına giden her yük için gümrüğe aynı soruyu cevaplarsınız: “Bu eşyayla ne yapacağım?” Bu sorunun resmi cevabı gümrük beyannamesidir.
Beyanname ne işe yarar?
Beyanname, eşyanın hangi gümrük rejimine gireceğini bildirir: ithalat, ihracat, transit, antrepo ya da başka bir rejim. Gümrük idaresi vergiyi, kontrolü ve izinleri bu belgedeki bilgilere göre belirler.
Beyannamede genellikle şu bilgiler yer alır:
- Gönderici ve alıcı firma bilgileri
- Eşyanın tanımı, miktarı ve ağırlığı
- GTİP (gümrük tarife pozisyonu)
- Kıymet ve fatura bilgileri
- Menşe (eşyanın üretildiği ülke)
- Taşıma bilgileri (konteyner, araç, konşimento)
- Ödenecek vergiler
Beyannameyi kim verir?
Beyanname eşya sahibi adına verilir. Uygulamada bu işi çoğunlukla gümrük müşaviri yapar. Beyanname elektronik ortamda, Ticaret Bakanlığının BİLGE sistemi üzerinden verilir ve tescil edilince bir numara alır.
Tescil tarihi önemlidir. Uygulanacak vergi oranları ve mevzuat bu tarihe göre belirlenir. Vergiler ödenmeden ya da teminata bağlanmadan eşya size teslim edilmez.
En sık kullanılan beyanname türleri
- Serbest dolaşıma giriş (ithalat) beyannamesi: Vergileri ödenip Türkiye’de satılacak ya da kullanılacak eşya için.
- İhracat beyannamesi: Yurt dışına satılan eşya için.
- Transit beyannamesi: Türkiye’den geçip başka bir ülkeye ya da başka bir gümrüğe giden eşya için.
- Antrepo beyannamesi: Vergileri ödenmeden antrepoya konulacak eşya için.
- Diğer rejimler: Dahilde işleme, geçici ithalat gibi özel durumlar için.
Özet beyan ile beyanname aynı şey mi?
Hayır. Karıştırılır ama ikisi farklıdır:
- Özet beyan, eşya Türkiye’ye gelirken taşıyıcının verdiği yük listesidir. Henüz “bu eşya ne olacak” kararı verilmemiştir.
- Beyanname ise eşya sahibinin bu kararı verdiği belgedir. Eşya ithal mi edilecek, antrepoya mı konacak, transit mi geçecek; burada belli olur.
Özet beyanla gelen eşyaya yasal süre içinde bir işlem belirlenmesi gerekir. Karar hemen verilemiyorsa eşya antrepo beyannamesiyle antrepoya alınabilir.
Beyannameyle birlikte istenen belgeler
- Ticari fatura
- Konşimento, CMR ya da hava yolu senedi
- Çeki listesi (packing list)
- Menşe belgesi, A.TR veya EUR.1 (varsa)
- Eşyaya göre gereken izin ve uygunluk belgeleri
- Müşavir kullanılıyorsa vekaletname
Antrepoda beyanname nasıl işler?
Örnek: Çin’den bir konteyner geldi, ama malın hepsini hemen satmayacaksınız.
- Konteyner özet beyanla gelir.
- Antrepo beyannamesiyle antrepoya alınır. Bu aşamada ithalat vergisi ödenmez.
- Satış yaptıkça, satılan miktar için serbest dolaşıma giriş beyannamesi verilir ve sadece o kısmın vergisi ödenir.
- Yurt dışına gidecek kısım için ihracat ya da transit beyannamesi verilir.
Böylece vergi, mal satıldıkça ödenir. Parça parça çekişin nasıl yapıldığını bu yazıda anlattık.
Fiyat ve yer bilgisi için arayın: 0554 026 68 12 · info@emasglobal.com.tr · Teklif formu
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı Gümrük Rehberi. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi işleminiz için gümrük müşavirinize danışın.